ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ

ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਿਕਾ ਮਿਸ਼ਨ (ਪੀ ਐਸ ਆਰ ਐਲ ਐਮ)

ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਿਕਾ ਮਿਸ਼ਨ (ਪੀਐਸਆਰਐਲਐਮ) ਇੱਕ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਓ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਐਸ.ਐਚ.ਜੀ. (ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ) ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਰਰਬਨ ਮਿਸ਼ਨ (ਐਸ.ਪੀ.ਐਮ.ਆਰ.ਐਮ.)

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਬਸਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਚਾਲਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਫਾਇਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਠੋਸ ਨੀਤੀਗਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੇਸ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮੂਹ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਏ,ਉਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਰਰਬਨ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਰਰਬਨ ਮਿਸ਼ਨ (ਐਸ.ਪੀ.ਐਮ.ਆਰ.ਐਮ.) ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਕੇ ਅਜਿਹੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਰਰਬਨ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਲਈ, ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਗੈਪ ਫੰਡਿੰਗ (ਸੀ.ਜੀ.ਐਫ.) ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾਏਗੀ।